Kontrolne RTG w gipsie – po co się je wykonuje i czy trzeba zdejmować opatrunek?
Po założeniu gipsu leczenie złamania zwykle nie kończy się na jednej wizycie. Lekarz może wyznaczyć kolejne kontrole i zlecić kontrolne RTG w gipsie, aby sprawdzić położenie kości oraz przebieg leczenia.
Wtedy u wielu pacjentów pojawia się pytanie: czy trzeba zdjąć gips do RTG?

Nie zawsze. W wielu sytuacjach personel wykonuje zdjęcie rentgenowskie bez zdejmowania unieruchomienia. Duże znaczenie ma jednak rodzaj opatrunku, miejsce urazu oraz cel badania. W przypadku lekkiego gipsu od GipsMe jego konstrukcja przepuszcza promienie RTG, dlatego lekarz może oceniać kość bez zdejmowania opatrunku wyłącznie na potrzeby wykonania kontrolnego zdjęcia.
Po co lekarz zleca kontrolne RTG po złamaniu?
Pierwsze zdjęcie RTG pomaga rozpoznać złamanie i określić jego charakter. Kolejne badania mogą natomiast pokazać, co dzieje się z kością już podczas leczenia.
Lekarz może zlecić kontrolne RTG złamania, aby między innymi:
- sprawdzić, czy fragmenty kości zachowują prawidłowe ustawienie,
- ocenić, czy po założeniu gipsu nie doszło do przemieszczenia,
- obserwować proces gojenia,
- zdecydować o dalszym sposobie leczenia,
- ocenić, jak długo pacjent powinien jeszcze korzystać z unieruchomienia.
Nie każde złamanie wymaga identycznego schematu kontroli. Lekarz dobiera termin i liczbę zdjęć do rodzaju urazu, wieku pacjenta oraz przebiegu leczenia.
Przykładowo przy niektórych złamaniach dalszej części kości promieniowej lekarze wykonują kolejne RTG po około tygodniu, ponieważ kość może zmienić swoje ustawienie już po założeniu gipsu.
Czy kontrolne RTG zawsze jest potrzebne?
Nie.
Częstotliwość badań zależy od konkretnego złamania. Przy niektórych urazach lekarz może regularnie kontrolować położenie kości za pomocą RTG. W innych przypadkach wystarczy badanie kliniczne lub pojedyncza kontrola.
Na przykład przy niektórych stabilnych złamaniach dalsza diagnostyka obrazowa może nie być konieczna, natomiast przy urazach z ryzykiem wtórnego przemieszczenia lekarz może zlecić kolejne zdjęcia.
Dlatego sam fakt, że jedna osoba dostała skierowanie na kilka badań, a inna nie, nie oznacza różnicy w jakości leczenia. Schemat kontroli powinien odpowiadać rodzajowi urazu.
Czy można zrobić RTG w gipsie?
Tak, w wielu przypadkach można wykonać RTG przez gips.
Promienie rentgenowskie przenikają przez materiały opatrunkowe, dlatego personel może wykonać zdjęcie złamanej kończyny bez wcześniejszego zdejmowania całego unieruchomienia.
Takie rozwiązanie pozwala lekarzowi sprawdzić między innymi, czy kość nadal znajduje się w odpowiednim położeniu.
W praktyce wiele poradni wykonuje zdjęcia kontrolne pacjentom, którzy nadal noszą opatrunek. Przykładem są złamania nadgarstka czy okolicy łokcia, przy których lekarz może ponownie ocenić położenie kości podczas wizyty kontrolnej.
Czy trzeba zdjąć gips do RTG?
To zależy od sytuacji.
W wielu przypadkach nie trzeba zdejmować gipsu do wykonania zdjęcia RTG. Lekarz i technik elektroradiologii uwzględniają obecność opatrunku podczas wykonywania badania.
Czasami lekarz może jednak zdecydować o zdjęciu lub zmianie unieruchomienia. Powodem może być między innymi:
- konieczność dokładniejszej oceny określonej okolicy,
- planowana zmiana opatrunku,
- zmniejszenie obrzęku po pierwszych dniach leczenia,
- kontrola skóry lub tkanek,
- określony etap leczenia,
- rodzaj złamania.
Dlatego nie warto samodzielnie zdejmować gipsu przed badaniem. Jeśli lekarz chce wykonać RTG bez opatrunku, personel zdejmie go w odpowiednim momencie.
Czy tradycyjny gips przeszkadza w RTG?
Klasyczny gips mineralny nie zawsze uniemożliwia wykonanie badania. Lekarz może przeprowadzić kontrolne RTG także przez taki opatrunek.
Materiał gipsowy może jednak wpływać na obraz i utrudniać ocenę części szczegółów, szczególnie gdy opatrunek jest gruby lub składa się z wielu warstw.
Właśnie dlatego przy badaniu w unieruchomieniu istotne znaczenie ma materiał, z którego wykonano opatrunek.
Lekki gips GipsMe a kontrolne RTG
Jedną z cech lekkiego gipsu od GipsMe jest przezierność dla promieni rentgenowskich.
Ażurowa konstrukcja pozwala promieniom RTG przenikać przez opatrunek, dzięki czemu lekarz może kontrolować przebieg leczenia bez zdejmowania gipsu wyłącznie z powodu badania rentgenowskiego. GipsMe wskazuje tę właściwość jako jedną z zalet produktu zarówno dla pacjentów, jak i lekarzy.

To może mieć znaczenie szczególnie wtedy, gdy pacjent potrzebuje kilku kontroli podczas leczenia.
Zamiast zdejmować całe unieruchomienie tylko po to, aby zrobić zdjęcie, personel może przeprowadzić badanie przy pozostawionym opatrunku, jeśli lekarz uzna taki sposób za odpowiedni.
Dlaczego przezierność gipsu dla RTG ma znaczenie?
Kontrola złamania powinna dawać lekarzowi możliwie czytelny obraz leczonego miejsca.
Jeżeli materiał opatrunku dobrze przepuszcza promienie rentgenowskie, lekarz może łatwiej oceniać kość bez wykonywania dodatkowych czynności związanych z samym gipsem.
W przypadku lekkiego gipsu GipsMe nie trzeba wymieniać opatrunku wyłącznie po to, aby przeprowadzić kontrolne RTG.
Dla pacjenta oznacza to przede wszystkim prostszą organizację wizyty i brak konieczności zdejmowania prawidłowo założonego unieruchomienia tylko na potrzeby badania.
Jak wygląda kontrolne RTG w gipsie?
Badanie wygląda podobnie do standardowego zdjęcia rentgenowskiego.
Najpierw technik ustawia kończynę w odpowiedniej pozycji. Następnie wykonuje jedno lub kilka zdjęć, zależnie od miejsca urazu i zaleceń lekarza.
Podczas badania warto:
- stosować się do poleceń technika,
- nie poruszać kończyną w czasie wykonywania zdjęcia,
- poinformować personel o bólu lub trudnościach z przyjęciem określonej pozycji,
- zabrać wcześniejszą dokumentację, jeśli placówka nie ma do niej dostępu.
Sam gips pozostaje na kończynie, jeśli lekarz nie zaleci inaczej.
Czy RTG w gipsie boli?
Samo promieniowanie rentgenowskie nie wywołuje bólu.
Dyskomfort może pojawić się podczas ustawiania złamanej ręki lub nogi do zdjęcia, szczególnie krótko po urazie. Personel powinien wtedy dobrać pozycję w taki sposób, aby uzyskać potrzebny obraz i jednocześnie nie wykonywać zbędnych ruchów kończyną.
Jeżeli określona pozycja powoduje silny ból, należy od razu powiedzieć o tym technikowi.
Kiedy wykonuje się kontrolne RTG po założeniu gipsu?
Nie istnieje jeden termin odpowiedni dla wszystkich złamań.
Lekarz może zaplanować kontrolę po kilku dniach, tygodniu, kilku tygodniach lub dopiero przed zakończeniem leczenia. Wszystko zależy od rodzaju urazu.
Przy części złamań lekarz chce stosunkowo szybko sprawdzić, czy kość nie zmieniła położenia. W innych przypadkach wykonuje zdjęcie w późniejszym etapie, aby ocenić gojenie.
Na przykład pacjenci z niektórymi złamaniami nadgarstka wracają na kontrolę po około tygodniu, ponieważ wtedy lekarz może sprawdzić, czy fragmenty kości pozostały w prawidłowej pozycji.
Czy RTG pokazuje, że złamanie już się zrosło?
Zdjęcie rentgenowskie dostarcza lekarzowi informacji o przebiegu gojenia, ale decyzja o zakończeniu unieruchomienia nie zależy wyłącznie od jednego obrazu RTG.
Lekarz bierze pod uwagę także między innymi:
- rodzaj złamania,
- czas od urazu,
- położenie kości,
- objawy pacjenta,
- ból podczas badania,
- stabilność urazu,
- przebieg wcześniejszych kontroli.
Dlatego pacjent nie powinien samodzielnie interpretować zdjęcia ani decydować o wcześniejszym zdjęciu opatrunku.
Czy kontrolne RTG oznacza konieczność wymiany gipsu?
Nie.
Jeśli opatrunek prawidłowo stabilizuje kończynę i lekarz nie widzi wskazań do jego zmiany, samo wykonanie RTG nie oznacza konieczności założenia nowego gipsu.
W niektórych sytuacjach lekarz może jednak wymienić opatrunek podczas wizyty. Tak dzieje się na przykład wtedy, gdy po ustąpieniu początkowego obrzęku gips staje się zbyt luźny lub gdy dany etap leczenia wymaga innego rodzaju stabilizacji.
Kontrolne RTG a lekki gips od GipsMe
Leczenie złamania często wymaga więcej niż jednego badania. Dlatego możliwość wykonania kontrolnego zdjęcia bez zdejmowania prawidłowo założonego opatrunku może ułatwiać kolejne wizyty.
Lekki gips od GipsMe przepuszcza promienie RTG, dzięki czemu lekarz może obserwować położenie i gojenie kości przez opatrunek.
o nie jedyna cecha tego rozwiązania. Lekki gips GipsMe ma również przewiewną, otwartą konstrukcję i jest wodoodporny. O wyborze rodzaju unieruchomienia oraz sposobie leczenia zawsze powinien jednak decydować lekarz.
Jeśli chcesz sprawdzić lekki gips GipsMe, możesz zobaczyć dostępne rozmiary w sklepie lub znaleźć placówkę, w której lekarz zakłada tego typu opatrunki.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można zrobić RTG przez gips?
Tak. W wielu przypadkach personel wykonuje kontrolne RTG bez zdejmowania opatrunku. Decyzja zależy od rodzaju gipsu, miejsca złamania oraz celu badania.
Czy trzeba zdjąć gips do kontrolnego RTG?
Nie zawsze. Lekarz często może ocenić kość na zdjęciu wykonanym przez gips. Jeżeli potrzebuje obrazu bez opatrunku, zleci jego zdjęcie lub zmianę podczas wizyty.
Po co wykonuje się kontrolne RTG w gipsie?
Lekarz może dzięki niemu sprawdzić położenie fragmentów kości, wykryć ewentualne przemieszczenie i obserwować przebieg gojenia.
Kiedy robi się kontrolne RTG po złamaniu?
Termin zależy od rodzaju urazu. Przy niektórych złamaniach lekarz zleca badanie już po około tygodniu, a przy innych dopiero na późniejszym etapie leczenia.
Czy lekki gips GipsMe trzeba zdjąć do RTG?
Lekki gips od GipsMe przepuszcza promienie rentgenowskie, dlatego samo wykonanie kontrolnego RTG nie wymaga zdjęcia opatrunku. Ostateczną decyzję dotyczącą badania i unieruchomienia podejmuje lekarz.
Czy RTG w gipsie boli?
Nie. Samo badanie RTG nie powoduje bólu. Pacjent może jednak odczuwać dyskomfort podczas ustawiania świeżo złamanej kończyny.